بهداشت و درمان سنتی، قسمت دوم: دستگاه گوارش، مرکز بیماریهای داخلی

باسمه تعالی

امتیاز طب سنتی ایرانی در برابر مکاتب طبی دیگر در امراض داخلی است. از نظر طب سنتی، اکثریت قریب به اتفاق امراض داخلی به صورت مستقیم یا غیر مستقیم به دستگاه گوارش مربوط است. همانطور که می دانید در روایات هم، معده مرکز بیماری ها معرفی شده است. این در طب سنتی و بهداشت و سلامت مبتنی بر آن، کاملاً موجه است. بنابراین اگر دستگاه گوارش مداوا نشود، بیماری داخلی مداوا شده مجدداً برمی گردد. همچنین تا بیماریهای دستگاه گوارش درمان نشود، روند درمان سایر بیماری ها هم کند می شود. مثلاً بیماری های قلبی و عروقی یا بیماری های ناشی از نارسایی کبد (که از نظر طب سنتی اغلب بیماری های خطرناک از کبد هستند) یا ضعف در قوای جنسی و یا حواس پرتی و یا پیری زودرس یا سایر ضعفهای بدن، ریشه در مشکلات دستگاه گوارش دارد. ضمن اینکه سرطان معده هم رتبه اول مرگ و میر در بیماری ها را داراست. بنابراین، این متن شاید مهمترین نوشته من درباره بهداشت و طب سنتی باشد و پس از این بارها بدان ارجاع خواهم داد.

دستگاه گوارش نیز مانند اغلب اعضای اصلی بدن، فقط از سردی یا گرمی دچار آسیب نمی شود، بلکه هر چهار مزاج می توانند باعث آسیب به دستگاه گوارش شوند؛ ولی آنچه که امروز بسیار رایج است و باعث آسیب به سایر اعضای بدن هم می شود، بیماری های ناشی از سردی در دستگاه گوارش است و به اعتقاد حقیر به سختی می توان کسی را در ایران امروز یافت که به این سردی دچار نباشد. نشانه های اختلال در دستگاه گوارش و به ویژه سردی عبارتند از: نفخ کردن، ترش کردن، سوزش معده، شل شدن بی دلیل شکم، یبوست یا کم کاری دافعه (باید حداقل دو بار در روز کار کند)، عطش یا بی رغبتی به آب، گرسنگی زیاد، صدا دادن شکم و…

بسته به شدت و تعدد علائم، سعی کنید عمق بیماری را در خود شناسایی کنید. کسانی که بیشتر در دانشگاه ها و پادگانها بوده اند و نیز کسانی که کمتر به رعایت تغذیه بر اساس اصولی علمی و دینی تن داده اند، همچنین افراد سردمزاج، علی القاعده باید بیشتر مبتلا باشند. بسته به شدت ابتلا، من سه نوع درمان را که مدعی هستم، آسان ترین، کم هزینه ترین و در عین حال، مؤثرترین درمان است، بیان می کنم.

یکم؛ کسانی که مایلند پیشگیری کنند و یا علائم خفیفی (صدا دادن شکم، کمی نفخ کردن و…) از عارضه را دارا هستند :

برای این افراد فقط رژیم غذایی و اصول دینی تغذیه پیشنهاد می شود. مثلاً: این که به آرامی بخورید و خوب بجوید. آب را در سه جرعه بمکید. غذا و آب، خیلی داغ و خیلی سرد نباشند، قبل و بعد از غذا نمک بخورید، دسر یا سالاد را حین غذا نخورید، بلکه قبل یا بعد از غذا بخورید. پرخوری نکنید. سعی کنید بعد از هر وعده، 40 قدم راه بروید و سپس ده دقیقه دراز بکشید، درحالی‌که پای راست روی پای چپ باشد. از نیم ساعت قبل از هر وعده غذایی تا یک ساعت و نیم پس از آن، نوشیدنی و میوه مصرف نکنید. (این مورد خیلی مهم است و هر چند در نگاه اول سخت به نظر می رسد اما به سرعت بدان عادت می کنید) افرادی که طبع پایه آن‌ها سرد است (بلغم یا سودا) بهتر است ناهار نخورند و به صبحانه کامل و شام اکتفا کنند. یا ناهار را خیلی کم بخورند یا با میوه فصل جایگزین کنند. استفاده از سردی‌ها، بدون مصلحِ گرم نباشد. مصلح یعنی چاشنیِ آن، که از طبع مخالف است. مثلاً شیر را با عسل یا شیره انگور شیرین کنید یا حداقل گرم کنید. ماست و دوغ بدون پونه یا نعناع نخورید. به خیار و گوجه و سیب‌زمینی و آلبالو و … نمک بزنید و… سعی کنید از غذاهای بیرون (به ویژه دانشگاه و پادگان) استفاده نکنید. (اگر مجبورید از این غذاها استفاده کنید آنها را پر از ادویه به ویژه زیره بکنید). ماهی را حذف کنید و مرغ و گوشت گوساله را به حداقل برسانید. کباب با گوشت گوسفندی (مثلاً برگ)، آش با سبزی‌های فصل و آبگوشت از بهترین غذاها هستند که سعی کنید اکثر وعده‌ها را با آن‌ها یا سایر غذاهای سنتی مانند دلمه و کوفته و … پر کنید. اگر از غذای عمومی استفاده می‌کنید، سعی کنید برنج نخورید (به ویژه برنج خارجی) یا با سبوس برنج مطمئن و به صورت دم پختی (به ویژه دم پختی با سبزی خشک) بخورید. همیشه همراه خود زیره داشته باشید و هر غذایی که خوردید مقدار قابل‌توجهی زیره با آن مخلوط کنید. از خرما، کشمش، مویز و میوه فصل در میان وعده‌ها استفاده کنید و به فست فود و نوشیدنی‌های مصنوعی و سایر تنقلات مصنوعی نزدیک نشوید. سعی کنید بجای روغن‌های موجود در بازار از روغن حیوانی به ویژه گاو یا روغن‌های گیاهی مطمئن استفاده کنید. می‌توان برای جبران هزینه اقتصادی آن، غذاهای آب پز را بیشتر کرد. سعی کنید بجای چایی یا قهوه یا نسکافه، از دم نوش‌های طبیعی و بدون اسانس مانند نعناع استفاده کنید.(به ویژه آقایان) این موارد بیشتر به عادات زندگی ما مربوطند و با کمی درایت می توانند تغییر کنند، لطفاً از تغییر هراسی نداشته باشید!

دوم؛ کسانی که مبتلا هستند ولی وضع آنها آنقدر شدید نیست که اذیت شوند، باید:

اولاً کلیه موارد قبلی یعنی شماره 1 را رعایت کنند. ثانیاً این که هر شب قبل از خواب، حدود یک بند انگشت جوشانده ریشه شیرین بیان را بمکند یا آن را در آب حل کنند و با چیزی شیرین کنند و سر بکشند. (افراد دیابتی حتماً درباره این نسخه با متخصص طب سنتی مشورت کنند)  ثالثاً اینکه نیم ساعت قبل از هر وعده غذایی، یک استکان تا یک لیوان عرق نعنای خالص بخورند. بالاخره این که در طی روز از یک ملین یا مسهل ملایم کاملاً گیاهی استفاده کنند، طوری که در طی روز سه بار شکم کار کند. (دقت کنید که مداوای سنتی بدون ملین تقریباً بی تأثیر است)

سوم؛ کسانی که بیماری در آنها نفوذ زیادی یافته است و اذیت می شوند، باید:

اولاً این که کلیه موارد شماره یک را با انضباط بیشتر رعایت کنند. ثانیاً این که از مسهل استفاده کنند طوری که در روز حدوداً سه بار شکم کار کند. ثالثاً این که قبل از شروع هر وعده غذایی یک قاشق چایخوری از مخلوط (به یک اندازه) سویق عدس با پودر بیسموت را در مقداری آب داغ بریزند و میل کنند.

طول درمان بسته به میزان بیماری حدود 6 ماه تخمین زده می شود. البته شماره یک را بهتر است همه مادام العمر رعایت کنند.

 

پی نوشتها:

یک: سویق عدس، سه واحد شکر و یک واحد عدس است. روش تهیه این است که عدس را بدون روغن در ماهیتابه تفت می دهید و سپس پودر می کنید. شکر را نیز پودر می کنید و با هم می آمیزید.

بیسموت گیاهی را پیشنهاد می کنم از مؤسسه پیک شفا یا هرجایی که به اعتبار آن اعتماد دارید تهیه کنید. فرمول آن این است: شیرین بیان پنج واحد، نعنا دو واحد، رازیانه یک واحد، انیسون یک واحد، زیره سیاه یک واحد. همه پودر می شوند و با سویق عدس به نسبت مساوی مخلوط می شوند.

دو؛ این هم یک نسخه برای مسهل عام: سنا دو واحد، گل سرخ دو واحد، افسنتین دو واحد، تخم کتان یک واحد، ترنجبین یک واحد، گل ختمی یک واحد، همه را مخلوط و نیم کوب کرده، هر دفعه یک قاشق غذاخوری از آن را در ظرف استیل ریخته و با دو لیوان آب بجوشانید، تا یک لیوان آب باقی بماند. بهتر است دارو را شیرین کنید (جز برای دیابتی ها)، جرعه جرعه و گرم بنوشید. (مسهل منافع زیادی دارد و نباید از مصرف آن ترسید، می توان با دقت و برنامه ریزی به زندگی عادی خود رسید)

سه؛ روش تهیه روغن پیه گاو: حدود 4 کیلو دنبه، دو لیوان ماست ترش طبیعی، یک لیوان سرکه یا آبلیموی خانگی، پیاز درشت سه عدد، گلاب یک لیوان، هل 14 عدد، پوست سیب درختی یا پوست موز، به علاوه میوه به یا گلابی 150 گرم. پیاز و دنبه را با هم چرخ می کنید. بقیه مواد را با هم مخلوط می کنید و روی شعله ملایم می جوشانید تا روغن آن به دست آید و باقی بماند.

چهار؛ برخی افراد از نظر اقتصادی نمی توانند از گوشت گوسفند استفاده کنند. چند نکته را عرض کنم. یکی از جایگزینها سیراب شیردان گوسفند است که خوشبختانه ارزان است و بسیار مفید. دیگری استفاده از عصاره استخوان گوسفند به ویژه استخوان راسته است. همچنین دقت کنید که مرغ بومی مشکل زیادی ندارد، گوساله از گاو کم ضرررتر است و نیز گوسفند پروار نشده، بهتر است تا پروارشده.

 

Advertisements

پاسخی بگذارید

در پایین مشخصات خود را پر کنید یا برای ورود روی شمایل‌ها کلیک نمایید:

نشان‌وارهٔ وردپرس.کام

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری WordPress.com خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

تصویر توییتر

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Twitter خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس فیسبوک

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Facebook خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

عکس گوگل+

شما در حال بیان دیدگاه با حساب کاربری Google+ خود هستید. بیرون رفتن / تغییر دادن )

درحال اتصال به %s